Στο φως τα δαιδαλώδη υπόγεια της Αγίας Σοφίας ~ Εντυπωσιακές φωτογραφίες

Ένας εντυπωσιακός μυστικός κόσμος 500 ετών

Κάτω από τον λαμπρό ναό -και σήμερα τζαμί- η Αγιά Σοφιά κρύβει έναν ολόκληρο κόσμο που μόλις τώρα έρχεται στο φως.

Πρόκειται για τα υπόγεια του μνημείου τα οποία το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού έχει αρχίσει να καθαρίζει για να ανοίξει στους επισκέπτες.

Η Αγία Σοφία έκρυβε μυστικά

Πτυχές του βυζαντινού παρελθόντος της Θεσσαλονίκης φέρνουν στο φως οι έρευνες στα υπερώα του ιστορικού ναού

Ποιά έγγραφα σφραγίστηκαν με μολυβδόβουλα στα υπερώα της Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης; Ποιες συναντήσεις και τι συμφωνίες μεταξύ κοσμικών και εκκλησιαστικών αξιωματούχων έγιναν στα υψηλά πατώματα του ναού; Ποια διακεκριμένα μέλη της εκκλησιαστικής ιεραρχίας και της αυτοκρατορικής αυλής συναθροίζονταν στα ευκτήριά του; Και ποια μάτια παρακολουθούσαν άραγε από ψηλά την άφιξη επισήμων στις θείες λειτουργίες του επισκοπικού ναού; Οι απαντήσεις είναι περιορισμένες, τα ονόματα ελάχιστα, αρκούν όμως να φανταστούμε την εικόνα στον ναό της Αγίας Σοφίας ή επισήμως «Tης του Θεού Σοφίας», κατά τη διάρκεια των βυζαντινών χρόνων, όταν στα υπερώα του, απροσπέλαστα και άγνωστα σήμερα στο ευρύ κοινό, λειτουργούσαν η διοίκηση και η γραμματεία –τα λεγόμενα σεκρέτα– της μητρόπολης της «συμβασιλεύουσας».

Την αφανή αυτή πλευρά του ιστορικού βυζαντινού ναού αποκαλύπτει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης (ΕΦΑΠΟΘ) με έργα που θα αναδείξουν και θα επανασυστήσουν στο ευρύ κοινό τη «Μεγάλη Εκκλησία» και τη σημασία της ως μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Τα υπερώα, περιμετρικά του ναού, ανοίγουν για να γίνουν επισκέψιμα ενώ ταυτόχρονα έργα ανάπλασης στα ερείπια της πεντάκλιτης παλαιοχριστιανικής βασιλικής, δυσανάγνωστα σήμερα στο ευρύ κοινό, θα μετατρέψουν το παλίμψηστο προαύλιο σε έναν ελκυστικό αρχαιολογικό χώρο.

Σεξ στο Βυζάντιο: Αντισυλληπτικά από βατράχια και βυζαντινό "Viagra"

Οι σεξουαλικές συνήθειες στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν πολύ πιο περίεργες από όσο φαντάζεσαι.

Είναι προφανές ότι τον μεσαίωνα η σεξουαλική ζωή θα ήταν γεμάτη ταμπού και απαγορεύσεις, σε οποιοδήποτε σημείο του τότε γνωστού κόσμου. Και επομένως είναι προφανές ότι το ίδιο θα συνέβαινε και μέσα στο πλαίσιο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που ήρθε να δαμάσει τα κάπως χαλαρά ήθη -σύμφωνα με τη λογική της- που επικρατούσαν στον αρχαίο κόσμο.

Πέρα από τις ποινές και τις απαγορεύσεις όμως, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν κι ένα σωρό αλλοπρόσαλλους τρόπους για να πετύχουν αυτά που ήθελαν στο κρεβάτι. Λόγω των ελάχιστων γνώσεων πάνω στην ιατρική ή την χημεία, οι μέθοδοι ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν. Κι αν σήμερα κάποιες φαίνονται αστείες, εκείνα τα χρόνια για πολλούς είχαν αποδειχθεί μοιραίες.

Ακολουθούν μερικές συνήθειες των Βυζαντινών όσον αφορά το σεξ και όχι μόνο.

Τζαμί πλέον η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη

Το διάταγμα με το οποίο η Αγία Σοφία θα ανοίξει ως τζαμί για τη μουσουλμανική λατρεία υπέγραψε ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μετά την απόφαση του τουρκικού ΣτΕ με το οποίο ακυρώνεται η απόφαση του 1934 για το καθεστώς του ιστορικού μνημείου.

«Τις καλύτερες ευχές μου» έγραψε ο Ερντογάν στον λογαριασμό του στο Twitter δημοσιεύοντας το σχετικό διάταγμα.

Ρωμέικες μαγειρείες ~ Φαγητά και διατροφικές συνήθειες των Βυζαντινών

Φειδωλές ως προς τις μετρήσιμες πληροφορίες, οι γραπτές πηγές παρέχουν, μια σειρά από δεδομένα που επιτρέπουν την ανασύνθεση του βασικού διαιτολογίου. Ψωμί, λαχανικά και ψάρια, λάδι και κρασί ήταν τα κύρια είδη κατανάλωσης των κατοίκων της Κωνσταντινούπολης, αλλά τα ίδια αγαθά αποτελούσαν και την τροφή των μοναχών, που με λεπτομέρειες ρυθμίζουν τα μοναστηριακά Τυπικά.

Πρόκειται για τη διαχρονική δίαιτα μιας τυπικά αγροτικής και μεσογειακής κοινωνίας, που διαφοροποιείται κάπως στις καταναλωτικές συνήθειες ανώτερων κοινωνικά και οικονομικά ομάδων.

Κατεβάστε ~ Περιοδικό Αρχαιολογία - Τεύχος 128

Διαθέσιμο για δωρεάν κατέβασμα το 127ο τεύχος του περιοδικού "Αρχαιολογία".

Μπορείτε να το κατεβάσετε από την επίσημη ιστοσελίδα σε πολλά pdf ή (με τον κλασικό δικό μας τρόπο), όλα σε ένα pdf μαζί με το εξώφυλλο...

Το περιοδικό "Αρχαιολογία" ξεκίνησε να κυκλοφορεί το 1981 & εκδιδόταν ανά τρίμηνο μέχρι & το Δεκέμβριο του 2010. Μετά από 5 χρόνια διακοπής συνέχισε να εκδίδεται, αλλά μόνο με συνδρομή και ανά 4 μήνες. 

Το περιεχόμενό του αποτελεί μοναδικό θησαυρό γνώσεων για όλους εμάς & μας φέρνει πιο κοντά στα Ιδεώδη & την καθημερινότητα των Ελλήνων & του Ελληνισμού γενικότερα, ανά τους αιώνες. Το κάθε τεύχος...

Ο Ντα Βίντσι είχε σχεδιάσει γέφυρα για την Κωνσταντινούπολη! [εικόνα]

Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι έγινε διάσημος για τη «Μόνα Λίζα» και τον «Μυστικό Δείπνο», όμως στις αρχές του 16ου αιώνα είχε σχεδιάσει μια πέτρινη γέφυρα μήκους 280 μέτρων για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, που θα ένωνε την Κωνσταντινούπολη με τον Γαλατά πάνω από τον Βόσπορο.

Η γέφυρα όχι μόνο θα ήταν η μεγαλύτερη στον κόσμο εκείνη την εποχή (περίπου δεκαπλάσια σε μήκος από τις τυπικές γέφυρες εκείνου του καιρού), αν είχε υλοποιηθεί, κάτι που τελικά δεν έγινε, αλλά θα ήταν και απίστευτα σταθερή, όπως ανακοίνωσε ομάδα μηχανικών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου του ΜΙΤ, που μελέτησε τα σχέδια του Ντα Βίντσι.

Το τελευταίο Πάσχα της Κωνσταντινούπολης πριν απ΄ την άλωση

H 1η του Απρίλη του 1453 ήταν Κυριακή του Πάσχα. Σαν ψεύτικη, η χαρά εκείνης της ημέρας, επρόκειτο την επομένη να διαλυθεί.

Στην Κωνσταντινούπολη άρχισαν να καταφτάνουν τα πρώτα τουρκικά αποσπάσματα και μέχρι τις 5 του μηνός η οθωμανική στρατιά είχε πάρει θέση έξω από τα τείχη. Το Πάσχα που μόλις είχε περάσει, έμελλε να είναι το τελευταίο Πάσχα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Ο Γεώργιος Σφραντζής ή Φραντζής, περιγράφει έτσι την άφιξη των εχθρών στο χρονικό από την άλωση σε μετάφραση Αθανασίου Τσακνάκη:

Μέγας Θεοδόσιος ~ Οι πολεμικές του επιτυχίες, η φορομπηχτική του πολιτική και η σφαγή της Θεσσαλονίκης

Από τη Γαλικία της Ισπανίας στην διακυβέρνηση του Ανατολικού Βυζαντινού κράτους - Οι επιτυχίες του απέναντι στους Γότθους και η συνθήκη ειρήνης μαζί τους - Η σφαγή της Θεσσαλονίκης (390) - Η αναγνώριση του χριστιανισμού ως επίσημης θρησκείας του κράτους και τα σκληρά μέτρα κατά των εθνικών.

Ένας από τους σημαντικότερους αυτοκράτορες του Βυζαντίου ήταν ο Θεοδόσιος Α’ ή όπως έμεινε στην ιστορία Θεοδόσιος ο Μέγας, που βασίλεψε από το 379 ως τον θάνατό του το 395.

Κατεβάστε ~ Θρύλοι & Προφητείες για την Άλωση της Πόλης και την Αποκατάσταση - Τα αίτια της Πτώσης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

Θρυλούμενα για την Άλωση και πληροφορίες για το πως έφτασε να πέσει η Κωνσταντινούπολη στους Οθωμανούς.

Λαϊκές παραδόσεις για τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά, τα τηγανισμένα ψάρια, τον παπά, την Αγία Τράπεζα και την κολώνα της Αγιάς Σοφιάς κ.ά..

Χαρτοκοπτική ~ Φτιάξτε το βυζαντινό καραβάκι σας

Κατεβάστε τα αρχεία, εκτυπώστε τα σχέδια... χαρτόνι, κόλλα, ψαλίδι και καλοτάξιδο.

Ένα σκαρί που ναυπηγικά προερχόταν από την αρχαία δόξα που λεγόταν τριήρης και απόγονοί του υπήρξαν τόσο η γαλέρα των Ευρωπαίων που νίκησε τους Οθωμανούς στη ναυμαχία της Ναυπάκτου όσο και η γολέτα (επιδρομίς ή σκούνα) που έκανε τους νησιώτες μας πλούσιους εμπόρους και πρώτους βιομηχάνους της νεότερης Ελλάδας.

Το σκαρί αυτό δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από τον βυζαντινό δρόμωνα...

Δύο ήλιοι στον ουρανό ~ Ολόκληρη η ταινία (Βίντεο)

Το συγκεκριμένο βίντεο είναι rip από την ψηφιακή τηλεόραση της ΕΡΤ και όχι το γνωστό με τους αγγλικούς υπότιτλους και τον μέτριο ήχο & εικόνα από βιντεοκασσέτα.

Την ταινία την παρουσιάζω σήμερα με αφορμή την επέτειο από την κατάργηση της θρησκείας των αρχαίων Ελλήνων και της προσέλευσης στους ναούς που είχαν, από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο. (Διάταγμα της 8ης Νοεμβρίου 392 μ.Χ.) Για το λόγο αυτό ο Θεδόσιος ανακυρήχθηκε από την Εκκλησία "Μέγας".

Αυτό που ακολούθησε ήταν η διάλυση των αρχαίων ναών και κάθε τι που θύμιζε αρχαία Ελλάδα. Γι' αυτό και βρίσκουμε περισσότερες αρχαιότητες αλλού, παρά στο σημερινό ελληνικό χώρο:

Το σεξ στο Βυζάντιο & άλλες μπερδεγουέι καταστάσεις...

Ομοφυλοφιλικά / Ευνούχοι, κερατάδες και Πηνελόπες /
Κτηνοβασίες / «Αναπαρθενεύσεις»

Πώς τιμωρούσαν τους παιδόφιλους, τους κίναιδους και τους κτηνοβάτες.

Οι μοιχαλίδες κλείνονταν σε μοναστήρια και ο απατημένος έπαιρνε όλη την περιουσία τους...

Πόσα χρόνια ζούσαν οι Έλληνες επί Βυζαντινών χρόνων;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι εύκολη, αφού οι συχνές αναφορές των πηγών σε γέροντες δεν περιλαμβάνουν απαραίτητα και την αριθμητική τους ηλικία και οσάκις αυτό συμβαίνει αφορά σε ανθρώπους πενήντα ετών και άνω, που, όπως προκύπτει από τα συμφραζόμενα, βρίσκονταν ήδη σε προχωρημένο γήρας…

Ηλικιακοί, ωστόσο, περιορισμοί που ίσχυαν για ορισμένες βασικές δραστηριότητες των Βυζαντινών σε συσχετισμό και με τα όσα γνωρίζουμε για τον μέσο όρο ζωής τους μαρτυρούν...

Η προέλευση των Τούρκων ~ Ποιοί ζούνε σήμερα ανατολικά του Αιγαίου; (Βίντεο)

Μαθήματα "συμπυκνωμένης" ιστορίας παραδίδει ο δημοσιογράφος, ιστορικός και αμυντικός αναλυτής, Ιωάννης Θεοδωράτος, στην εκπομπή "Με το κλειδί της Ιστορίας".

Μέσα σε 50 περίπου λεπτά εξηγούνται οι γεωπολιτικές συνθήκες που επέτρεψαν τον ερχομό, εγκατάσταση και τελικά την επικράτηση των διάφορων τουρκικών φυλών στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται "Τουρκία". Σίγουρα χρειάζεται μελέτη πάνω σε πολλά συγγράμματα για να κατανοήσει κάποιος το ποιόν των γειτόνων, αλλά το να τα ακούς και να τα βλέπεις με παραδείγματα σε χάρτες, βοηθά στο να τα εμπεδώσεις καλύτερα. Μην το χάσετε:

29 Μαΐου 1453 ~ Η Άλωση της Πόλης National Geographic (Βίντεο)

Στο ντοκυμανταίρ ξεδιπλώνονται με δύναμη και καθαρότητα τα συνταρακτικά γεγονότα που οδήγησαν στην Άλωση της Πόλης και καταγράφεται όλη η ιστορική διαδρομή, από την πολιτική κατάρρευση του μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία, μέχρι την καταστροφή της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, και από την εμφάνιση των Οθωμανών στην Ευρώπη μέχρι την πολιορκία της Πόλης, τη σθεναρή αντίσταση των πολιορκημένων και την πτώση της...

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης 1453 ~ Η Μηχανή του Χρόνου (Βίντεο)

Στις 28 Μαΐου συντελέστηκε μεγάλη ακολουθία στην Αγία Σοφία, η τελευταία χριστιανική ακολουθία που πραγματοποιήθηκε στην περίφημη εκκλησία της πόλης, την οποία παρακολούθησε πλήθος αξιωματούχων και πιστών.

Ο Κωνσταντίνος ΙΑ' σε λόγο προς τον λαό του, όπως τον διασώζει ο Σφραντζής, τον προέτρεψε να αντισταθεί γενναία, λέγοντας ότι οι Τούρκοι «υποστηρίζονται από όπλα, ιππικό, πυροβολικό και την αριθμητική τους υπεροχή, εμείς όμως στηριζόμεθα πρώτα στον Θεό και Σωτήρα μας και κατόπιν στα χέρια μας και στην δύναμή μας που μας έχει χαρίσει ο ίδιος ο Θεός». Ο Κωνσταντίνος ολοκλήρωσε την ομιλία του ως εξής:

Κατεβάστε ~ Γκραβούρες με την Κωνσταντινούπολη

Μια σπάνια συλλογή από 175 γκραβούρες (χαρακτικά) που έχουνε ως θέμα την Κωνσταντινούπολη.

Εικάζω ότι οι δημιουργοί τους ήταν ξένοι περιηγητές που επισκέφθηκαν την περιοχή και αποτύπωσαν τα κυριότερα μνημεία της -φυσικά την Αγιά Σοφιά- τα στενά του Βοσπόρου, τα τείχη, τα λιμάνια, αλλά και τον πληθυσμό.

Τα αρχεία...

Tο χαμένο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης (Βίντεο)

Άκρως ενδιαφέρον βίντεο για το εμπόριο της Πόλης, με σύγχρονες τρισδιάστες αναπαραστάσεις.

Το ντοκυμανταίρ καταγράφει την αποκάλυψη του λιμανιού της Κωνσταντινούπολης στο Γενίκαπί, στα νότιας της ιστορικής χερσονήσου όπου ήταν κτισμένη στην αρχαιότητα η αποικία των Μεγαρέων, "Βυζάντιον".

Η αρχαιολογική σκαπάνη φέρει επίσης στο φως δεκάδες ναυαγισμένα πλοία, τμήμα των τειχών του Μεγάλου Κωνσταντίνου αλλά και άλλα τεκμήρια θαμμένα στη λάσπη 17 αιώνων:

Κατεβάστε ~ Η Άλωση με τα μάτια των ξένων (Ε Ιστορικά)

Ο κόσμος άλλαζε, η Αναγέννηση δημιουργούσε. Ωστόσο, ακόμη και στις μέρες πριν από την πτώση της, η Κωνσταντινούπολη δεν έπαυε να είναι το μεγαλύτερο κέντρο πολιτικού, θρησκευτικού και οικονομικού ενδιαφέροντος.

Η Άλωση της Πόλης, βρίσκει τον Βενετό Νικολό Μπάρμπαρο και τον Λατίνο αρχιεπίσκοπο Μυτιλήνης Λεονάρδο τον Χίο αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων.

Το τεύχος αυτό, φωτίζει κάποιες πλευρές της Άλωσης με τα μάτια των ξένων και περιέχει ένα μικρό τμήμα από το αμετάφραστο σπάνιο έργο του E. Pears «Η καταστροφή της Ελληνικής Αυτοκρατορίας και το ιστορικό της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους».