Τρίτη, 2 Ιουνίου 2015

Εργόσημο ~ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε: Ένσημα, υπολογισμός, κρατήσεις, παροχές κ.ά.


Το «Εργόσημο» είναι ειδική επιταγή αμοιβής και παρακράτησης εισφορών περιστασιακά απασχολούμενων.

Η έκδοση και εξαργύρωση του «Εργοσήμου» αντικαθιστά, κατά τρόπο αποκλειστικό, την χρηματική αποζημίωση των παρακάτω απασχολούμενων προσώπων για την εργασία που παρέχουν.


Νομοθεσία:
Άρθρο 74 ν. 4144/2013 – Σχετ. Εγκύκλιος 43/2013
(Αντικατέστησε τα άρθρα 20 & 21 του ν. 3863/2010, όπως ίσχυαν μετά την τροποποίησή τους από την παρ. 8 Α΄ του άρθρου 76 του ν. 3996/2011)



ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΩΝ & ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

*Α)
Το κατ΄ οίκον του εργοδότη απασχολούμενο προσωπικό που παρέχει εξαρτημένη εργασία ή υπηρεσίες, αμειβόμενο με την ώρα ή την ημέρα, σε τακτά ή μη χρονικά διαστήματα, είτε προς έναν, είτε προς περισσότερους του ενός εργοδότες, για την ίδια μισθολογική περίοδο, το οποίο υπάγεται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ.. Ενδεικτικά υπάγονται οι εξής εργασίες ή υπηρεσίες :

οι υπηρεσίες οικογενειακής βοηθητικής φροντίδας (ενδεικτικά : οικιακοί βοηθοί για οικιακή καθαριότητα και γενικό νοικοκυριό, οδηγοί),

οι κηπουρικές εργασίες,

η φύλαξη και μεταφορά παιδιών, νηπίων και βρεφών,

η υποστήριξη με την παροχή κάθε μορφής βοήθειας και φροντίδας σε ηλικιωμένα άτομα και σε άτομα με ειδικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης και της διευκόλυνσης των ατόμων αυτών για συμμετοχή τους σε πολιτιστικές, θρησκευτικές, ψυχαγωγικές και κοινωνικές δραστηριότητες,

οι υπηρεσίες που παρέχονται σε προγράμματα αποκατάστασης ατόμων σε ιδρύματα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ή σε Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρία, που χαρακτηρίζονται από νοητική στέρηση (Σ.Υ.Δ.),

η περιποίηση ή νοσηλευτική φροντίδα αρρώστων ή κατάκοιτων ατόμων και η βοήθεια σε άτομα με προβλήματα κινητικότητας (φυσιοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, συνοδεία εκτός οικίας),

οι μεμονωμένες μικροεπισκευαστικές εργασίες που δεν συνιστούν οικοδομικές εργασίες,

η παράδοση ιδιαίτερων μαθημάτων,

οι αισθητικές φροντίδες (κομμωτική, περιποίηση προσώπου και σώματος).


*Β) Προσωπικό που παρέχει υπηρεσίες καθαρισμού και κηπουρικής κοινόχρηστων χώρων πολυκατοικιών, αμειβόμενο με την ώρα ή την ημέρα, σε τακτά ή μη χρονικά διαστήματα, είτε προς έναν, είτε προς περισσότερους του ενός εργοδότες, για την ίδια μισθολογική περίοδο, το οποίο υπάγεται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ., μη παρέχον την υπηρεσία αυτή ως υπαλληλικό προσωπικό εταιρείας ή ως μέλος εταιρείας.


ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ – ΕΞΑΡΓΥΡΩΣΗΣ ΕΡΓΟΣΗΜΟΥ :

Υπόχρεος έκδοσης του «Εργοσήμου» είναι αποκλειστικά ο εργοδότης ή εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος αυτού.

Το «Εργόσημο» εκδίδεται υπό τύπο πολύπτυχης ή δίπτυχης επιταγής, αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη χρηματική αξία (Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου») στην οποία περιλαμβάνονται το ποσό της αμοιβής του εργαζόμενου και το ποσό της εισφοράς υπέρ του οικείου ασφαλιστικού φορέα, εν προκειμένω υπέρ του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ..

Δικαίωμα εξαργύρωσης έχει αποκλειστικά ο αποδέκτης του «Εργοσήμου», δηλαδή το πρόσωπο που παρέχει την εργασία και αμείβεται γι΄ αυτή με το «Εργόσημο».

Η έκδοση και εξαργύρωση του «Εργοσήμου» γίνεται από τους πιστοποιημένους φορείς (Ε.Λ.Τ.Α. – ΤΡΑΠΕΖΕΣ).

Κατά την εξαργύρωση του «Εργοσήμου», παρακρατούνται οι ασφαλιστικές κρατήσεις.


Ο εργοδότης απευθύνεται στον φορέα έκδοσης του «Εργοσήμου» (Ε.Λ.Τ.Α. – ΤΡΑΠΕΖΕΣ) με το Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας, Διαβατήριο ή άλλο στοιχείο ταυτοποίησης, τον Α.Μ.Κ.Α. και τον Α.Φ.Μ. του, όπως προκύπτουν από επίσημα σχετικά έγγραφα στοιχεία.

Σε περίπτωση που επιλέξει εξαργύρωση του «Εργοσήμου» με πίστωση λογαριασμού του εργαζόμενου πρέπει επίσης να προσκομίσει το Ονοματεπώνυμο, τον Α.Μ.Κ.Α. και τον Α.Φ.Μ. του απασχολούμενου.

Σε περίπτωση εξαργύρωσης του «Εργοσήμου» με μετρητά, το Ονοματεπώνυμο, ο Α.Μ.Κ.Α. και ο Α.Φ.Μ. του εργαζόμενου, προσκομίζονται από τον ίδιο κατά την στιγμή της εξαργύρωσης.

Δηλώνει το είδος της παρεχόμενης εργασίας και καταθέτει το ποσό του «Εργοσήμου» (Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου»), το οποίο αντιστοιχεί στην αμοιβή του εργαζόμενου συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών εισφορών.

Προκειμένου να είναι εφικτή η έκδοση «Εργοσήμου» από εταιρείες, νομικά πρόσωπα ή διαχείριση πολυκατοικίας, καταχωρείται υποχρεωτικά ο Α.Μ.Κ.Α. – του νομίμου εκπροσώπου ή του διαχειριστή*.

 *Σε περίπτωση που η διαχείριση πολυκατοικίας έχει ανατεθεί σε Εταιρεία Εξυπηρέτησης Πολυκατοικιών, καταχωρείται ο Α.Μ.Κ.Α. του συνιδιοκτήτη που η Γενική Συνέλευση των συνιδιοκτητών έχει ορίσει ως υπεύθυνο, διαμεσολαβητή μεταξύ της προαναφερθείσας εταιρείας και της συνιδιοκτησίας.

Το ποσό του «Εργοσήμου» δεν μπορεί να είναι μικρότερο των 5 €.

Ο χρόνος ισχύος του, ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες από την ημερομηνία έκδοσής του. Μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, το «Εργόσημο» δεν μπορεί να εξαργυρωθεί από τον εργαζόμενο, ακυρώνεται αυτομάτως από τον φορέα έκδοσης* και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη για πληρωμή παρεχόμενης σ΄ αυτόν υπηρεσίας.

*Στην περίπτωση αυτή, η χρηματική (ονομαστική) αξία του «Εργοσήμου» πιστώνεται από τον φορέα έκδοσης στον φορέα κοινωνικής ασφάλισης που αναγράφεται στο «Εργόσημο» (εν προκειμένω το Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ.) το δε ποσό επιστρέφεται στον εργοδότη, κατόπιν αιτήσεώς του στο Υποκατάστημα Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. τόπου κατοικίας.

«Εργόσημο» που δεν έχει χρησιμοποιηθεί από τον εργοδότη, μπορεί να ακυρωθεί εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσής του με αίτημα του ιδίου στον φορέα έκδοσής του, οπότε το ποσό (Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου») επιστρέφεται από τον φορέα έκδοσης (Ε.Λ.Τ.Α. – ΤΡΑΠΕΖΕΣ).

Οι ασφαλισμένοι προσερχόμενοι στις ΤΡΑΠΕΖΕΣ ή τα Ε.Λ.Τ.Α. για την εξαργύρωση του «Εργοσήμου», πρέπει να προσκομίζουν Δελτίο Αστυνομικής Ταυτότητας, Διαβατήριο ή άλλο στοιχείο ταυτοποίησης,τον Α.Μ.Κ.Α. και τον Α.Φ.Μ. τους.

Η ορθότητα του Α.Φ.Μ. όσο και του Α.Μ.Κ.Α. πρέπει να προκύπτει από επίσημα σχετικά έγγραφα στοιχεία.


ΚΛΑΔΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ - ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ:

Οι ασφαλιστικές εισφορές εργοδότη και εργαζόμενου των αμειβομένων με «Εργόσημο» προσώπων, υπολογίζονται σε ποσοστό 25% επί της αναγραφόμενης τιμής του «Εργοσήμου» και εμπεριέχονται στην αναγραφόμενη τιμή του «Εργοσήμου».

Η ασφάλιση χωρεί για τους Κλάδους Σύνταξης, Ασθένειας & Μητρότητας, στο Ε.Τ.Ε.Α. (τ. Ε.Τ.Ε.Α.Μ.) για επικουρική ασφάλιση, καθώς και στον τ. Ο.Ε.Κ. (εισφορά εργαζόμενου).
Τα ποσοστά ασφαλιστικών εισφορών επιμερίζονται ανά κλάδο ασφάλισης, ως εξής:

Κλάδος Κύριας Σύνταξης 14, 45 %,
Κλάδος Ασθένειας σε είδος (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) 4, 65 %,
Κλάδος Ασθένειας & Μητρότητας σε χρήμα 0, 86 %,
Κλάδος Επικουρικής Ασφάλισης (Ε.Τ.Ε.Α.) 4, 32 %
Κλάδος τ. Ο.Ε.Κ. (εισφορά εργαζόμενου) 0, 72 %

Oι ασφαλιστικές εισφορές αφορούν και τα δύο μέρη, δηλαδή εργοδότη (σε αναλογία 15,485% ) και εργαζόμενο (σε αναλογία 9,52%).

Με βάση τα προαναφερόμενα προκειμένου να υπολογισθεί η Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου»* δηλαδή το χρηματικό ποσό που πρέπει να καταβληθεί από τον εργοδότη ή εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο αυτού στους φορείς έκδοσης και εξαργύρωσης «Εργοσήμου» (Ε.Λ.Τ.Α., ΤΡΑΠΕΖΕΣ) το οποίο εμπεριέχει τις Ασφαλιστικές Εισφορές, πρέπει το Καθαρό, προσυμφωνηθέν μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, Ποσό Αμοιβής του δευτέρου να πολλαπλασιαστεί με τον συντελεστή 1,333.

*Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου» = Καθαρό Ποσό Αμοιβής + Ασφαλιστικές Εισφορές

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ : Αν για την παρεχόμενη εργασία έχει συμφωνηθεί καθαρό ποσό αμοιβής 600 €, τότε :
600 € Χ 1,333 = 800 € (Ονομαστική Αξία «Εργοσήμου»).
800€ Χ 25%(Ποσοστό Ασφάλισης) = 200 € (Ασφαλιστικές Εισφορές).


ΝΕΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ & ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

(ΜΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΟΡΕΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ)
Οι διατάξεις του άρθρου 39 του Ν.2084/1992 (ΦΕΚ 165/ τ.Α΄) δεν έχουν εφαρμογή για τα πρόσωπα που υπάγονται στο καθεστώς του «Εργοσήμου».

Συνεπώς Νέοι Ασφαλισμένοι (υπαχθέντες για πρώτη φορά στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα μετά την 1/1/1993) που παράλληλα ασφαλίζονται σε άλλο φορέα λόγω ιδιότητας ή παρεχόμενης εργασίας, δεν δύνανται να επιλέξουν φορέα ασφάλισης.

Συνεπώς δεν χορηγείται βεβαίωση για εξαίρεση από άλλον φορέα (π.χ. Ο.Α.Ε.Ε.) ούτε δεχόμαστε Βεβαιώσεις του Ν.2084/92 άλλων φορέων προκειμένου να εξαιρέσουμε από τους κοινούς κλάδους ασφάλισης.


ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΗΜΕΡΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΟΣΗΜΑ ΠΟΥ ΕΞΑΡΓΥΡΩΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ 1/1/2013 ΚΑΙ ΕΦΕΞΗΣ

(Νέος τρόπος υπολογισμού ημερών ασφάλισης - Ν.4144/13)

Τα πρόσωπα για τα οποία έχουν καταβληθεί εισφορές με το «Εργόσημο», δικαιώνονται τόσες ημέρες ασφάλισης, όσες προκύπτουν από τη διαίρεση του ποσού των ασφαλιστικών εισφορών που έχει παρακρατηθεί μέσω της εξαργύρωσης του «Εργοσήμου» με το ποσό εισφορών που αντιστοιχεί στο ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη της 31ης Δεκεμβρίου του έτους 2011 σύμφωνα με την Ε.Γ.Σ.Σ.Ε..

Οι ημέρες ασφάλισης δεν μπορούν να υπερβούν τις 25 ημέρες ασφάλισης ανά ημερολογιακό μήνα ή τις 300 ημέρες ασφάλισης ανά έτος.

Οι ημέρες ασφάλισης ανάγονται στο μήνα εξαργύρωσης του «Εργοσήμου».

Ο τύπος που εφαρμόζεται για τον υπολογισμό των ημερών ασφάλισης για «Εργόσημα» που εξαργυρώνονται από 1/1/2013 και εφεξής είναι :

Ποσό Ασφαλιστικών Εισφορών / 11,63 = Ημέρες Ασφάλισης
(που έχει παρακρατηθεί μέσω «Εργοσήμου»)

Ο Συντελεστής 11,63 προκύπτει ως εξής : 33,57 € Χ 34,65%
                                                                                   (Ποσοστό Ασφάλισης)


ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ :
Έστω εξαργυρωμένα από 1/1/2013 και εφεξής «Εργόσημα» Ονομαστικής Αξίας π.χ.100 €.

100 € Χ 25% = 25 € οι ασφαλιστικές εισφορές που παρακρατήθηκαν κατά την εξαργύρωση.

Συνεπώς: 25 € : 11,63 = 2,14 2 Ημέρες Ασφάλισης

***Αναλυτικές οδηγίες για τα ανωτέρω καθώς και παραδείγματα ως προς τρόπο υπολογισμού των ημερών ασφάλισης περιλαμβάνονται στις οδηγίες που έχουν δοθεί από την Διεύθυνση Ασφάλισης –Εσόδων στην με >>αριθμ. 43/2013 Εγκύκλιο.<<


ΠΑΡΟΧΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΣΕ ΧΡΗΜΑ:

Παροχές ασθένειας σε χρήμα, δύναται να χορηγηθούν στους αμειβόμενους με «Εργόσημο» μετά την συμπλήρωση των παρακάτω χρονικών προϋποθέσεων, και πάντως σε καμία περίπτωση πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης του Ν.4144/2013, ήτοι από 18-04-2013.

Συγκεκριμένα:
Α)
Για χορήγηση Επιδόματος ασθένειας απαιτούνται εκατόν είκοσι (120) ημέρες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, το αμέσως προηγούμενο της αναγγελίας της ασθένειας ή το προηγούμενο δεκαπεντάμηνο, στο οποίο δεν συνυπολογίζονται οι ημέρες ασφάλισης, που έχουν πραγματοποιηθεί κατά το τελευταίο ημερολογιακό τρίμηνο.
Β)
Για χορήγηση Εξόδων κηδείας απαιτείται η πραγματοποίηση εκατόν είκοσι (120) ημερών ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος ή το προηγούμενο δεκαπεντάμηνο, μη συνυπολογιζομένων των ημερών ασφάλισης που πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο ημερολογιακό τρίμηνο του δεκαπενταμήνου.
Γ)
Για την χορήγηση των Επιδομάτων μητρότητας απαιτείται η πραγματοποίηση διακοσίων (200) ημερών ασφάλισης τα δύο (2) προηγούμενα έτη πριν την πιθανή ή την πραγματική ημέρα τοκετού.
 
Για την συμπλήρωση των ανωτέρω χρονικών προϋποθέσεων απαιτείται οι ημέρες ασφάλισης να έχουν προκύψει μόνο από εξαργυρωμένα, μετά την 1/1/2013, «Εργόσημα».
Στις ημέρες αυτές μπορούν να συνυπολογισθούν και ημέρες ασφάλισης εκτός «Εργοσήμου».


ΠΑΡΟΧΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΣΕ ΕΙΔΟΣ (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) :

Για παροχές ασθένειας σε είδος, απαιτείται η συμπλήρωση εκατό (100) ημερών ασφάλισης, είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, είτε κατά το τελευταίο δεκαπεντάμηνο, χωρίς να συνυπολογίζονται οι ημέρες ασφάλισης, που πραγματοποιήθηκαν κατά το τελευταίο ημερολογιακό τρίμηνο του δεκαπενταμήνου.



Επιμέλεια :
Διοίκηση ΙΚΑ-ΕΤΑΜ
Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Ενημέρωσης
(με τη βοήθεια και συνεργασία της Διεύθυνσης Ασφάλισης – Εσόδων)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου